Oldukça klasik bir başlangıç olacak, ama sağlıklı bir yaşam, sağlıklı bir vücuttan geçmektedir. Bu gerçek, çeşitli
nedenler ile insanların kimi dönem zayıflamasına, kimi dönem ise kilo almasına sebep olur. Fakat insanlar,
zamanın ekstra önem arz ettiği 21. yüzyılda, beslenme alışkanlıklarını değiştirerek, kısa sürelerde tüketime hazır
olan ancak bol miktarda sağlık sorunu olduğu bilinen “fast food” adlı yiyeceklere yöneldi. Hal böyle olunca insanlık, ciddi bir obezite sorunu ile karşı karşıya kaldı ve buna bağlı olarak da “hızlı kilo vermek” daha da büyük bir önem arz etmeye başladı.

Hızlı kilo vermek için neler yapılabileceğinize dair günümüze kadar pek çok iddia ve yöntem ileri sürülmüştür.
Çok büyük bir kısmının bilimsel hiçbir temeli olmayan bu iddiaların hepsini burada ele alamayacağız. Bunun
yerine bizler, bu makalemizde, yaptığı meslekten dolayı saatler içerisinde çok sayıda kilo kaybeden
motorsporlarındaki yarışçılardan bahsedeceğiz.

Motorsporları, Sandığınızdan Çok Daha Zor!

Sporcular, dahil oldukları spor branşlarına göre belli egzersizler yapıp vücutlarını her daim bir sonraki
müsabakaya hazır halde tutmaya çalışırlar. Düzenli beslenmeleri ve egzersiz yapmaları nedeniyle oldukça sağlıklı
ve “fit”tirler. Motorsporlarında ise, normal spor branşlarına göre durum biraz daha farklıdır: Çünkü üzerinizde
etkili olan sıcaklık, basınç gibi çevresel stresler, kendilerini son derece uç noktalarda gösterir.

Sıcaklık

Sıcaklık öylesine önemli bir etkendir ki, yarış müsabakalarından biri sıcak bir yarış gününe denk gelecek olursa,
sürücünün vücudu 60 derece gibi muazzam bir sıcaklıkla, (yarışın tipine bağlı olarak) yaklaşık 2 saatlik bir süre
boyunca mücadele etmeye çalışır.

Elbette bahsettiğimiz sıcaklık değerleri sadece hava sıcaklığından kaynaklı değildir. Olası yaralanmalara karşı
korumak amacıyla giyilen tulumlar, eldivenler, botlar ve başınızı sıkı sıkıya saran devasa kaskınız, vücudunuzun
neredeyse bir alev topuna dönüşmesine sebep olur. Eğitimsiz bir sürücünün böylesine bir ortama birkaç
dakikadan fazla dayanabilmesi oldukça zordur. Çözümü ise, yarış süresince belli aralıklar ile su içerek vücuda sıvı
girdisi sağlamaktır.

G Kuvveti

G-kuvveti, bir kütleye belirli bir durumda etki eden ivmeye verilen isimdir. G-kuvveti isimlendirmesi aslında
yanıltıcı olabilir; zira bu kavram, bir kuvvet değil, bir ivmedir. Ayrıca sadece kütleçekimini değil, kütleçekimi
eşleniği olan, ekstra ağırlık hissine neden olan, kütle başına düşen ek kuvveti belirtir.

Düz bir hatta sabit hızla ilerleyen veya hareketsiz duran bir cisme etki eden G kuvveti +1’dir. Dolayısıyla gündelik
hayatta genellikle 1G kuvvetine maruz kalırız. G kuvveti 1’in üstüne çıkmaya başladığı anlarda vücudunuz
tarafından alışılagelmişin dışında tepkiler verilir. Bunun başlıca sebebi 2G kuvvetinin sizin mevcut ağırlığınızın iki
katını hissetmenize neden olmasından kaynaklıdır (tabii bu kuvvetin yönü de önemlidir). Özellikle F1 yarışlarında
pilotlar, 6G’ye varan kuvvetlere, uzun süreler boyunca karşı koymaya çalışırlar; yani 60 kg’lık bir yarışçının vücudu
üzerinde 360 kg’lık ekstradan bir yük söz konusu olabilmektedir.

Bu kuvvet, vücudun serbest konumlanması halinde sizi muazzam ölçüde yaralayabilecektir. Fakat gelişmiş
güvenlik sistemleri sayesinde boyun hariç vücutlarının büyük bir kısmı sabitlenmiştir. Bu yüzden boyun kısmına
özel antrenmanların yanı sıra ciddi ağırlıklar ile antrenmanlar gerçekleştirmektedirler. Otomobil içerisinde tüm bu
süreci yönetmek için vücudunuz efor sarf edecek ve ısı üretimi gerçekleştirecektir

Besin ve Sıvı Kaybı
Bahsini geçirdiğimiz etkenler ve bunların haricindeki daha birçok stres faktörüne bağlı olarak yarış pilotları, yarış
süresince terlemeye bağlı olarak ciddi miktarda sıvı kaybı yaşarlar. Bu kayıp, gerçek kilo kaybı değildir.
Sürücünün başına gelen şey, literatürde desikasyon olarak tanımladığımız susuz kalma durumudur; fakat bu bile
oldukça ciddi boyuttadır. Öyle ki pilotların bir kısmı yarışın sonlarına doğru azalan su seviyesine bağlı olarak
baygınlık geçirebilmektedir.

Böylesine hayati bir durumla başa çıkmak için yarış sırasında sıvı takviyesi almaktadırlar; ancak aldıkları sıvı
miktarı nadiren yeterli düzeyde olmaktadır. Bu yüzden yarış sonrası ve öncesinde diğer spor branşlarına nazaran
çok daha dengeli ve hedefe yönelik bir diyet izlenir.

Sonuç

Bahsini geçirdiğimiz tüm streslerde ortak noktamız olan sıvı kaybı başlığımızdaki sorunun cevabını merak eden
okurlarımız için cevap niteliği taşımaktadır. Normal çevre koşullarında, kokpit sıcaklığının 40 ila 45 derece
arasında değiştiği durumlarda her bir yarışçı 2 ila 3 kilograma kadar sıvı kaybedebilir. Aşırı çevre koşullarında ise
yarışçıların kaybettiği kilo miktarı 4-4,5 kilogram arasına ulaşabilir.

Yarış sırasında zaman zaman sıvı tedariki olsa da, kaynayan ortamda terleyerek kaybettikleri su miktarını
dengelemeyi başaramaz ve bu da aşırı dehidrasyona neden olur. Her yarışçı, yarış öncesi ve sonrası tartılır.
Tartıya çıkana kadar hiçbir sürücü bir şey yiyip içemez. Bu süreç sayesinde, yarış seansı sırasında kaybedilen
kilolar takip edilebilir.

Kaynaklar

• D. Saha. How Much Weight Do F1 Drivers Lose During A Race?. (16 Aralık 2020).
• J. Daruvala. Learn The Effects Of Formula Racing… And How To Deal With Them
• S. Taranto. Kasey Kahne Returns To Full-Time Racing, Will Run Rest Of World Of Outlaws Season

Evrim Ağacı // 2 Aralık 2021