10 Ağustos 2025 tarihinde, Türkiye saati ile 19:53’te, Balıkesir ili Sındırgı ilçesi merkezli Moment Magnitüd (Mw) 6,1 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre odak derinliği yaklaşık 11 km olarak belirlenmiştir. Sarsıntı, Balıkesir il merkezi başta olmak üzere İstanbul, İzmir ve Bursa gibi çevre illerde de hissedilmiştir. Deprem sonucunda Sındırgı’da bir bina yıkılmış, çok sayıda yapı hasar görmüş, 81 yaşındaki bir vatandaş yaşamını yitirmiş ve ilk belirlemelere göre 29 kişi yaralanmıştır. Yaralılar arasında ağır yaralı bulunmamaktadır.
Resmi kurumlarca açıklanan Mw 6,1 değeri, Moment Magnitüd ölçeği ile hesaplanmış olup, kırılan fayın boyutu, kayma miktarı ve kayaçların elastik özellikleri gibi parametreler dikkate alınarak belirlenmiştir. Bu değer, depremin açığa çıkardığı toplam sismik enerjiyi temsil eden nesnel bir ölçüdür. Mw ölçeği, özellikle büyük depremlerde uluslararası standart olarak kabul edilmektedir.
Depremin şiddeti, yani yüzeyde insanlar ve yapılar üzerinde yarattığı etki, konuma göre değişiklik göstermiştir. AFAD’ın ön değerlendirme raporuna göre, merkez üssüne en yakın yerleşim yerlerinde şiddet “yıkıcı” düzeye ulaşmıştır (yaklaşık Modified Mercalli VIII). Merkezden uzaklaştıkça şiddet azalmış, İstanbul gibi illerde yalnızca hafif düzeyde hissedilmiştir.
Deprem odak derinliğinin yaklaşık 11 km olması, onu “sığ deprem” kategorisine dahil etmektedir. Sığ depremlerde, sismik dalgalar yüzeye daha kısa mesafede ulaştığı için enerjinin sönümlenmesi sınırlıdır ve yüzeyde hissedilen ivme artar. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) verilerine göre, aynı büyüklükteki bir deprem 20 km derinlikte gerçekleştiğinde, 500 km derinlikteki bir depreme kıyasla yüzeyde çok daha kuvvetli hissedilir. Bu durum, Sındırgı depreminde yakın çevredeki yapılar üzerinde yüksek yanal ve düşey ivme değerlerinin oluşmasına neden olmuştur.
Sındırgı depremi, büyük olasılıkla Simav–Sındırgı Fay Zonu üzerinde meydana gelmiştir. Bu fay zonu, Batı Anadolu’daki Kuzeybatı Anadolu Geçiş Zonu içerisinde tanımlanan, yaklaşık 205 km uzunluğunda, sağ yönlü doğrultu atımlı bir aktif fay sistemidir. Bölge, bir yandan Kuzey Anadolu Fay Sistemi (KAFS)’nin güney kollarına, diğer yandan Ege Bölgesi’ndeki genişleme (açılma) tektoniğine yakındır. Bu nedenle karmaşık bir deformasyon rejimine sahiptir. Fayın büyük bölümü doğrultu atımlı olmakla birlikte yer yer normal (düşey atımlı) bileşenler de gözlenmektedir.
Tarihsel ve aletsel sismisite kayıtları, Simav–Sındırgı Fay Zonu’nun önemli depremler üretebildiğini göstermektedir. Örneğin, 19 Mayıs 2011 Simav depremi (Mw 5,9) ve 1944 Şaphane depremi (Mw 6,2) bu fay sistemi üzerinde meydana gelmiştir. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ve paleosismolojik çalışmalar, fay zonunun teorik olarak Mw ~7,1 büyüklüğüne ulaşabilecek depremler üretebileceğini ortaya koymuştur. Sındırgı segmenti özelinde bu potansiyelin yaklaşık Mw 6,9 olduğu tahmin edilmektedir. Bu bağlamda 2025 depremi, segmentin üst potansiyeline yakın ancak maksimum değerin altında bir büyüklükte gerçekleşmiştir.
Balıkesir il sınırları içinde, Yenice–Gönen Fayı (1953’te Mw 7,2), Edremit Fay Zonu, Havran–Balıkesir Fay Zonu ve Simav Fayı gibi yüksek magnitüd potansiyeline sahip çok sayıda aktif fay bulunmaktadır. Bu durum, ilin deprem tehlike düzeyini ülke ortalamasının üzerine çıkarmaktadır. Büyük depremler sonrası sıkça gündeme gelen “başka bir büyük depremi tetikler mi?” sorusu, Sındırgı depremi için de sorulmuştur. Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan ve Prof. Dr. Naci Görür’ün açıklamalarına göre, bu deprem Marmara Denizi altındaki Kuzey Anadolu Fayının kuzey kolu ile doğrudan ilişkili değildir ve İstanbul için beklenen olası büyük depremi tetiklemesi beklenmemektedir. Coğrafi mesafe, farklı fay zonu üzerinde gerçekleşmiş olması ve doğrudan mekanik bağlantının bulunmaması bu değerlendirmeyi desteklemektedir.
Kandilli Rasathanesi verilerine göre, ana şoktan önce bölgede hissedilmeyen ancak aletsel olarak kaydedilen 43 öncü deprem meydana gelmiştir. Ana şok sonrasında ise AFAD’ın verilerine göre, ilk birkaç saat içinde büyüklükleri 2,2 ile 4,6 arasında değişen 41 artçı deprem kaydedilmiştir. İlk gün sonunda artçı sayısı 84’ü aşmış, en büyük artçı Mw 4,6 olmuştur. Uzmanlar, artçıların birkaç hafta sürebileceğini ve 5,0 büyüklüğüne kadar ulaşabileceğini belirtmiştir. Hasarlı binalara girilmemesi yönündeki uyarılar bu süreçte önem arz etmektedir.
Sındırgı depremi, Türkiye’nin deprem kuşağı üzerinde bulunduğu gerçeğini bir kez daha hatırlatmaktadır. Deprem tehlikesinin yalnızca Marmara Bölgesi ile sınırlı olmadığı; Ege, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz’in belirli bölümlerinde de ciddi riskler bulunduğu unutulmamalıdır. Depremler, yer bilimleri açısından doğal süreçlerin bir sonucu olmakla birlikte, can ve mal kayıplarını azaltmak ancak bilim temelli hazırlık, yapı güvenliği ve toplumsal farkındalık ile mümkün olacaktır.
Kaynaklar: AFAD, Kandilli Rasathanesi, USGS, MTA, Emre vd. (2016), Reuters, T24, Anadolu Ajansı.
